สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย นำ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมส่งมอบนวัตกรรมและตรวจเยี่ยมพื้นที่ต้นแบบการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ภายใต้โครงการนวัตกรรมผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงเพื่อแก้ปัญหา PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนืออย่างยั่งยืน
ในโอกาสนี้ ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ร่วมกล่าวสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรม และผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กล่าวรายงาน พร้อมนี้ นายประสงค์ หล้าอ่อน รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวต้อนรับ ณ ศูนย์ฝึกอบรมและสาธิตการแปรรูปวัสดุชีวภาพเพื่อการใช้ประโยชน์ระดับชุมชนวัดหนองปึ๋ง ตำบลจันจว้าใต้ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า การจัดกิจกรรมในครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมของ วว. มาประยุกต์ใช้ในการลดปัญหาการเผาในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ประชาชน ช่วยลดจุดความร้อนด้วยการนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น ซังข้าวโพด เปลือกข้าวโพด และวัสดุปลูกต่าง ๆ มาใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า ทั้งนี้ ในระยะต่อไปยังมีความท้าทายในการติดตามและประเมินผลอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งในด้านการลดจำนวนครั้งการเผาและการยกระดับคุณภาพอากาศในพื้นที่ โดย วช. ยังคงมุ่งมั่นผลักดันการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง และคาดหวังว่าผลงานวิจัยด้านการลดการเผาและฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่วัดหนองปึ๋ง จังหวัดเชียงราย จะสามารถพัฒนาเป็นต้นแบบสำคัญในการขยายผลสู่พื้นที่อื่น ๆ ของประเทศต่อไป
ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการ วว. กล่าวถึงผลสัมฤทธิ์ของการนำผลงานวิจัยไปใช้ในพื้นที่ว่า ปัจจุบันจังหวัดเชียงรายมีปริมาณเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมากกว่า 1 ล้านตัน โดย วว. ได้นำองค์ความรู้ในโครงการนวัตกรรมผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงเพื่อแก้ป้ญหา PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนืออย่างยั่งยืน ประกอบด้วย แอปพลิเคชัน Agri-PM2.5 ที่เชื่อมโยงเกษตรกรกับผู้รับซื้อชีวมวล, ผลิตภัณฑ์รักษ์โลกจากวัสดุเหลือทิ้ง, นวัตกรรมการผลิตไบโอชาร์ด้วยเทคโนโลยีการเผาไหม้แบบสกรูลำเลียงในแนวนอน และเจลหน่วงการติดไฟเพื่อลดความรุนแรงของไฟป่า และวัสดุกรองอากาศประสิทธิภาพสูงจากเศษวัสดุการเกษตร ซึ่งทั้งหมดช่วยลดการเผาและสามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน
นายประสงค์ หล้าอ่อน รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ปัจจุบันสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่จังหวัดเชียงรายยังอยู่ในระดับสูง โดยมีปัจจัยจากการเผาและหมอกควันข้ามแดนที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนอย่างต่อเนื่อง การดำเนินมาตรการควบคุมจุดความร้อนควบคู่กับการป้องกันการเผาในพื้นที่เกษตรจึงเป็นเรื่องเร่งด่วน โดยการถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมในครั้งนี้ถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางสำคัญที่ช่วยให้ประชาชนมีทางเลือกในการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรอย่างเหมาะสม ลดการเผา และสามารถต่อยอดเป็นต้นแบบเพื่อขยายผลไปยังพื้นที่อื่น ๆ ได้ในอนาคต
นอกจากนี้ ภายในงานมีการส่งมอบ “ศาลาฮอมบุญ” ก่อสร้างจากบล็อกประสานไบโอชาร์ จากนวัตกรรมการผลิตไบโอชาร์ด้วยเทคโนโลยีการเผาไหม้แบบสกรูลำเลียงในแนวนอน โดยนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาต่อยอดเป็นวัสดุก่อสร้าง ซึ่งไม่เพียงช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับเศษวัสดุทางการเกษตร แต่ยังเป็นอีกแนวทางหนึ่งในการลดการเผาในที่โล่ง อันเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาฝุ่น PM2.5 พร้อมทั้งสะท้อนการนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์จริงในชุมชน
