โรงแรม น่านบูติก โฮเทล แอนด์ รีสอร์ต ภายใต้การบริหารของ “คุณแต” นางจันทิรา ชินสุขเสริม และในฐานะที่ปรึกษาประธานชมรมที่พักจังหวัดน่าน จากความตั้งใจและมุ่งมั่นให้เป็นโรงแรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Green Hotel) จนสู่การได้รับรางวัล Good Travel Seal Level 2 ระดับเหรียญเงินแห่งที่ 2 ของประเทศไทย รางวัลนี้เปรียบเสมือนดัชนีชี้วัดความสำเร็จขั้นสูงในระดับผู้ประกอบการ ซึ่งเป็นผลลัพธ์จากความมุ่งมั่นบนเส้นทางการพัฒนาที่สั่งสมมาอย่างยาวนาน
Good Travel Seal (GTS) คือมาตรฐานการรับรองด้านความยั่งยืนระดับสากลสำหรับธุรกิจท่องเที่ยวและแหล่งท่องเที่ยว ออกโดยมูลนิธิ Green Destinations เพื่อรับรองว่าผู้ประกอบการมีการดำเนินงานที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม สังคม และวัฒนธรรม ซึ่งช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือในเวทีโลก สำคัญของรางวัลนี้ มีเป้าหมายช่วยยกระดับผู้ประกอบการ ชุมชน และแหล่งท่องเที่ยวให้เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานที่ยั่งยืน ซึ่งมีการแบ่งระดับความยั่งยืน สูงสุด 3 ดาว ตามการตรวจสอบมาตรฐานการดำเนินงาน โดยกรมการท่องเที่ยวและองค์กรในไทยมุ่งผลักดันมาตรฐานนี้เพื่อยกระดับท่องเที่ยวไทยสู่สากล เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้นักท่องเที่ยว และช่วยผู้ประกอบการประหยัดพลังงานและลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม
นางจันทิรา ชินสุขเสริม (คุณแต) ผู้บริหารน่านบูติก โฮเทล แอนด์ รีสอร์ต และที่ปรึกษาประธานชมรมที่พักจังหวัดน่าน เล่าว่า รางวัล Good Travel Seal (GTS) Level 2 ระดับเหรียญเงิน อันดับที่ 2 ของประเทศไทย ไม่ได้มาจากโชคหรือความบังเอิญ แต่เป็นผลของการสะสมประสบการณ์อย่างต่อเนื่องกว่า 15 ปี นับตั้งแต่วันแรกที่เปิดโรงแรม โดยเริ่มจากมาตรฐาน “กรีนโฮเทล” ของกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ผู้ประกอบการทั่วไปเข้าถึงได้ ก่อนจะค่อยๆ พัฒนาก้าวขึ้นสู่มาตรฐานสากล GTS ที่มีรากฐานจาก GSTC (Global Sustainable Tourism Council) โดยมี อพท.น่าน เป็นตัวกลางคอยชี้แนะเส้นทางและประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐตลอดมา เส้นทางนี้จึงไม่ใช่การกระโดดข้ามขั้น แต่เป็นการ “เดินสะสมแต้ม” อย่างมีระบบและมีทิศทางที่ชัดเจน
ปัจจัยความสำเร็จคือ “คนและระบบต้องเดินไปด้วยกัน” การสร้างความเข้าใจให้พนักงานเดินหน้าในทิศทางเดียวกันคือก้าวแรกที่ขาดไม่ได้ เพราะไม่มีใครสามารถขับเคลื่อนงานด้านสิ่งแวดล้อมได้คนเดียว ในด้านระบบ โรงแรมติดตั้งมิเตอร์น้ำและมิเตอร์ไฟแยกรายตึก เพื่อตรวจจับความผิดปกติได้ทันที เช่น หากมิเตอร์น้ำในตึกที่ไม่มีคนพักยังวิ่งอยู่ ก็รู้ได้ทันทีว่ามีน้ำรั่ว ไม่ต้องเสียเวลาควานหาทั้งโรงแรม นอกจากนี้ยังนำข้อมูลการใช้พลังงานต่อผู้เข้าพักในแต่ละเดือนมาวิเคราะห์ เพื่อควบคุมต้นทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่จำเป็นต้องลงทุนด้านพลังงานทดแทนเต็มรูปแบบ ส่วนการจัดการขยะแบ่งเป็น 3 ประเภทพื้นฐาน ได้แก่ ขยะทั่วไป ขยะอันตราย และขยะรีไซเคิล พร้อมติดรูปภาพกำกับถังแต่ละใบให้เข้าใจง่าย เพื่อให้ทั้งพนักงานและผู้เข้าพักร่วมมือกันได้โดยไม่ต้องอธิบาย
สิ่งที่ทำให้ GTS แตกต่างจากรางวัลสิ่งแวดล้อมทั่วไปคือความครอบคลุมที่กว้างกว่า ทั้งสิทธิมนุษยชน การใช้แรงงานอย่างเป็นธรรม และความรับผิดชอบต่อชุมชน คุณแตเชื่อว่าโรงแรมและชุมชนต้องเติบโตไปพร้อมกัน จึงให้ความสำคัญกับการจ้างแรงงานในพื้นที่และเข้าร่วมกิจกรรมชุมชนอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงมองว่าโรงแรมคือ “ด่านแรก” ที่นักท่องเที่ยวสัมผัสเมื่อเดินทางมาถึง หากประทับใจตั้งแต่เช็คอิน ก็จะส่งผลดีต่อประสบการณ์ทั้งทริป โดยขอฝากถึงทุกภาคส่วนในน่านว่า การรักษาสิ่งแวดล้อมไม่ใช่กระแส แต่คือจิตสำนึกที่ทุกคนควรมีร่วมกัน เพราะน่านจะงดงามและยั่งยืนได้ก็ต่อเมื่อทุกภาคส่วนเดินหน้าไปในทิศทางเดียวกัน
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.น่าน) ได้นำเกณฑ์ GSTC มาถ่ายทอดและช่วยผลักดันให้ผู้ประกอบการเห็นความสำคัญของการยกระดับสู่มาตรฐานสากล จนนำไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันในฐานะ Low Carbon Destination และ แหล่งท่องเที่ยวตำบลในเวียง ได้รับมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวยั่งยืนระดับโลก Green Destinations Top 100 Stories ถึง 4 สมัย (2563, 2564, 2566,2568) และรางวัลเหรียญทอง Green Destinations Gold Award 2024
ซึ่งเป็นเหรียญทองแรกของไทยและอาเซียน คือแรงผลักดันสำคัญที่สร้างระบบนิเวศการท่องเที่ยวสีเขียวให้น่านอย่างแข็งแกร่ง รางวัล Good Travel Seal Level 2 ระดับเหรียญเงินแห่งที่ 2 ของประเทศไทย ครั้งนี้เป็นการยืนยันว่าผู้ประกอบการท้องถิ่นในเมืองน่าน มีศักยภาพสูงพอที่จะยืนหยัดบนมาตรฐานโลก และเป็นแรงบันดาลใจสำคัญที่จะช่วยดึงดูดนักท่องเที่ยวระดับพรีเมียมให้เข้ามาสัมผัสเสน่ห์ที่ยั่งยืนของเมืองน่านอย่างแท้จริง
อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่สำคัญคือการส่งต่อแรงบันดาลใจนี้ไปยังผู้ประกอบการรายอื่นๆ เพื่อให้ภาพของ “น่านเมืองยั่งยืน” ชัดเจนขึ้นทั้งเมือง แม้ปัจจุบันจังหวัดน่านจะมีโรงแรมที่รับรองรักษามาตรฐาน Green Hotel เพียงไม่กี่แห่ง เช่น น่านบูติกฯ, โรงแรมเวียงแก้ว และโรงแรมน่านตรึงใจ เป็นต้น
แต่ความสำเร็จของน่านบูติก โฮเทล แอนด์ รีสอร์ต ในฐานะโรงแรมที่ขับเคลื่อนด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มข้น และได้กลายเป็นต้นแบบที่สะท้อนว่า หากภาครัฐและเอกชนร่วมมือกันสนับสนุนแรงจูงใจและสิทธิประโยชน์ที่ชัดเจน น่านจะสามารถก้าวสู่การเป็นเมืองท่องเที่ยวที่สมดุล ทั้งในแง่ของเศรษฐกิจท้องถิ่นและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
