กาแฟคั้วพุ่ง 600 – 800 บาท / กก. “โรบัสต้า” ไล่บี้ “อราบิก้า” “แบรนด์กาแฟโรบัสต้าสะบ้าย้อย” คั้ว 610 บาท / กก. พลัส 2,500 บาท / กก. ออร์เดอต่างประเทศ ตุรกี สหรัฐ สหรัฐอาหรับเอมิเรสต์ มาเลเซีย ขอปรับโครงสร้างอนุคณะกรรมการพืชกาแฟมูลค่า 100,000 ล้านบาท หนุนปลูกเพิ่ม 700,000 ไร่ รองรับตลาด 100,000 ตัน…
นางเสาวณิต ศรีนุ่น รองประธานวิสาหกิจชุมชนแปรรูปกาแฟสะบ้าย้อย อ.สะบ้ายย้อย จ.สงขลา เล่าว่า วิสาหกิจชุมชนแปรรูปกาแฟสะบ้าย้อย ได้ผลผลิตประมาณ 10 ตัน / ปี แต่ที่มีคำสั่งซื้อถึง 40 ตัน / ปี ผลผลิตจึงไม่พอต่อความต้องการ จึงได้มีการส่งเสริมปลูกในปี 2569 เพิ่มขึ้น 1,500 ไร่ จาก 770 ไร่
ในปีถัดไปจึงขอเกษตรกรชาวสวนเข้าร่วมโครงการปลูกเพราะตลาดมีความต้องการสูงมากเพราะไทยยังขาดแคลนกาแฟปริมาณมาก โดยเฉพาะเป้าหมายังขยายไป 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส
กาแฟได้รับซื้อจากสมาชิกและเกษตรกรทั่วไปในราคา 40 บาท / กก. ที่ผลิตได้ตามกำหนดคุณภาพ เพราะวิสาหกิจแปรรูป นำไปผลิตแบรนด์กาแฟโรบัสต้าสะบ้าย้อย ส่วนการทำตลาด มีการจำหน่ายหน้าร้าน ร้านกาแฟ และผู้บริโภคทั่วไป และมีคำสั่งซื้อทั้งจากภายในและต่างประเทศ
โดยเฉพาะต่างประเทศมีตุรกี สหรัฐอเมริกา สหรัฐเอมิเรสต์ และมาเลเซีย แต่จะเน้นขายภายในประเทศ และกาแฟโรบัสต้าสะบ้าย ได้รับการรับรองมาตรฐานองค์การอาหารและยา (อย.)
ทางด้านราคาขนาด 500 กรัม 305 บาท และ 610 บาท / กก. และแบรนด์กาแฟสะย้อยพลัส ราคา 2,500 บาท / กก. / กก. กาแฟโรบัสติสะบ้าย้ยอเติบโตก้าวกระโดดถึงปี 25-30
นางเสาวณิต ยังเล่าว่า สะบ้าย้อยเป็นต้นกำเนิดกาแฟโรบัสต้า ของไทยตอนนี้มีอายุ 112 ปี เพราะสภาพดินดี น้ำดี และอากาศดีเหมาะสมสมกับการปลูกกาแฟโรบัสต้า ส่วนใหญ่จะปลูกกาแฟร่วมมังคุด เงาะ ลองกอง จะไม่ปลูกร่วมกับยางและปาล์มน้ำมัน
“ภาพรวมตลาดกาแฟ ได้ขยายตัวเติบโตขึ้นถึงปีละ 15 – 20 % และกาแฟยังขาดแคลน 90,000 – 100,000 ตัน / ปี จึงต้องนำเข้า”
นางเสาวณิต เล่าอีกว่า ด้านการตลาดโดยราคาตอนนี้ปรับตัวโดยกาแฟคั้วโรบัสต้า ที่ 600 – 700 บาท / กก. และอบาริก้า 700 – 800 บาท / กก. ปัจจัยที่ราคาปรับขึ้นเพราะอากาศร้อนกาแฟขาดแคลนการตลาดจึงมีการแข่งขันตลาดกันมาก
กาแฟยังปลูกได้อีกมาก สำหรับในพื้นที่สะบ้าย้อย เป็นพื้นที่เหมาะสม 1 ต้น สามารถทำเงินได้ประมาณ 1,000 บาท / ต้น ใน 1 ไร่ ปลูกจำนวน 100 ต้น จะมีราได้ประมาณ 100,000 บาท / ไร่ ปลูก 3 ไร่ 300 ตัน จะมีรายได้ประมาณ 300,000 บาท / ปี
“วิสาหกิจชุมชนแปรรูปกาแฟสะบ้าย้อย ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานเกษตรจังหวัดสงขลา และเกษตรอำเภอสะบ้าย้อย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (มอ.) มทร. ราชภัฎทางด้านสถาบันการเงินจาก ธกส. และ ออมสิน และให้การสนับสนุนจาก กอ.รมน. และในขณเดียวกันวิสาหกิจชุมชนแปรรูปกาแฟสะบ้ายย้อย ยังได้รับรางวัลดีเด่นของประเทศในปี 2569”.
บริษัทค้าพันธ์พืชการเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า ตลาดกาแฟได้ขยายตัวขึ้นทุกปีส่งผลผลิตกาแฟในประเทศไม่พอจึงต้องมีการขออนุญาตนำเข้าโดยระยะแรกเริ่ม 60,000 ตัน และทยอยเพิ่มขึ้น 90,000 ตัน ในปี 2568 กว่า 100,000 ตัน และแนวโน้มในปี 2569 จะต้องมีการขออนุญาตนำเข้า 100,000 ตัน
สำหรับราคากาแฟ ในปี 2569 ประเภทสารกาแฟราคาประมาณ 180 บาท / กก.โรบัสต้า และอบาริก้า ประมาณ 250 บาท / กก. โดยเฉลี่ย ส่วนผลสดหรือลูกเชอรรี่ ราคา 35-40 บาท / กก.
กาแฟที่นำเข้า / ปี ไทยจะสามารถปลูกรองรับได้ถึงประมาณ 700,000 ไร่ ซึ่งทางการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) จึงได้มีนโยบายโครงการอารยะเกษตร โดยปลูกยางร่วมพืชอื่น ๆ จากการโค่นยางปลูกทดแทน 200,000 ไร่ / ปี ซึ่งได้เริ่มมาตั้งแต่ปี 2566 – 2567 และถึงขณะนี้
ทั้งนี้เกษตรกรทยอยปลูกแล้วในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และ จ.สงขลา จ.พัทลุง และจังหวัดภาคใต้ตอนบน ภาพรวมตอนนี้ปลูกแล้วกว่า 10,000 ไร่ โดยจะทอยปลูกเพิ่มขึ้นทุกปีตามพื้นที่เหมาะสมและตามความต้องการของชาวสวนยาง.
นายนัด ดวงใส อนุคณะกรรมการพืชกาแฟ กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ บอกต่อว่า เกษตรกรชาวสวนยางที่ขอสงเคราะห์กองทุนทำสวนยางโค่นยางปลูกทดแทน กยท. ไร่ละ 20,000 บาท และรายใดที่จะปลูกยางและกาแฟ อย่างสวนยาง 20 ไร่ จะเหมาะสมคือปลูกยาง 15 ไร่ ปลูกกาแฟ 5 ไร่ โดยกาแฟจะมีรายได้เท่ากับยางจำนวน 3 ไร่ ชาวสวนยางจะมีราย 2 พืชเศรษฐกิจหลัก
เพราะที่ผ่านมากาแฟได้ถูกโค่นออกมากทั้ง จ.ชุมพร จ.ระนอง ขณะนั้นกาแฟโดยภาพรวมจาหลายจังหวัดมีประมาณกว่า 100,000 ไร่ จะเป็นพืชเชิงซ้อน โดยกาแฟตอนั้นราคาไม่จูงใจ จึงได้ทยอยปลูกทุเรียนจากราคาดีเกิดแรงจูงใจ เมื่อปลูกทุเรียนได้ 5 ปี ให้ผลผลิตจึงโค่นต้นกาแฟออก
“แต่ในการปลูกทุเรียนจะต้องขึ้นอยู่กับพื้นที่เหมาะสมเหมาะสมที่มีแหล่งน้ำจึงได้เอากาแฟออก แต่หากไม่มีน้ำเอากาแฟเอาไว้จะเหมาะสม ปัจจุบันกาแฟจึงเหลือปริมาณน้อยมาก ภาพรวมในปี 2569 น่าจะมีผลผลิตประมาณ 25,000 ตัน ทั้งโรบัสต้า และอบาริก้า”
ผู้ประกอบกาแฟ จึงต้องมีการของอนุญาตนำเข้ากาแฟและในปี 2569 แนวโน้มจะกว่า 90,000 – 100,000 ตัน ยังไม่รวมถึงกาแฟนอกระบบด้วยที่นำเข้า
ส่วนภาวะราคาสารกาแฟเมื่อฤดูปี 2566/2567 ผ่านมาราคาได้ปรับตัวถึงสูงสุด 215 บาท และในปี 2569 ราคาเกือบ 200 บาท แต่มาถึงปิดฤดูและเหลือล๊อตสุดท้าย สารกาแฟราคา 120 บาท / กก.
“แต่กว่าเกษตรกรชาวสวนกาแฟจะขายล๊อตสุดท้ายออกหมดจะต้องใช้ระยะเวลาและต้องผลักดันนำเข้าที่ประชุมคณะอนุกรรมการกาแฟ ที่มีรองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานคณะอนุกรรมการพืชกาแฟ จึงได้ขายหมด”
ทั้งกาแฟโรบัสต้า อราบิกา แนวโน้มผลผลิตในฤดูปี 2569/2570 ภาพรวมผลผลิตจะยังดีอยู่ และราคาก็ไม่น่าจะต่ำกว่า 100 บาท / กก. โดยประเด็นเรื่องราคาไม่นิ่งปรับลงหรือปรับขึ้นปัจจัยอยู่ที่การนำเข้ากาแฟ และกาแฟนอกระบบจากต่างประเทศ
นายนัด กล่าวว่า เมื่อ 3- 4 ปีก่อนที่จะขออนุญาตการนำเข้ากาแฟจะไม่มีการอนุญาตก่อนที่กาแฟไทยจะต้องหมดฤดูผลผลิตและออกขายจากสต็อกให้หมดก่อน โดยกาแฟจะเริ่มเก็บเกี่ยวเดือนธันวาคม มกราคม กุมภาพันธ์ มีนาคม ประมาณ 3 เดือนจะเก็บเกี่ยวหมดสิ้นฤดู และต่อเมื่อขายหมดสต๊อก จึงจะเปิดให้ขออนุญาตการนำเข้า ทั้งนี้เพื่อป้องกันมิให้กระทบกับราคามีผลผลกาแฟของเกษตรกร
“แต่มาตอนนี้กาแฟสามารถนำเข้าได้ตลอดปี เพราะมีการขออนุญาตไว้ล่วงหน้าในปีก่อนเดือนพฤศจิกายน ก็จะทอยนำเข้าตามเหมาะสมกับราคาในประเทศ พอมีการนำเข้ามาก็เกิดผลกระทบกับราคากาแฟในประเทศส่งผลให้ราคาอ่อนตัว เพราะราคากาแฟต่างประเทศจะถูกกว่าถึง 15 บาท และ 20 บาท / กก.ประมาณ 20,000 บาท / ตัน”
กาแฟไทยขาดแคลนจึงสามารถส่งเสริมปลูกได้อีกทั้งราคาอยู่ในเกณฑ์ดี เมื่อส่งเสริมการปลูกจะต้องส่งเสริมการตลาดนำคู่ขนานกัน โดยปัจจัยหลักคือในฤดูที่กาแฟไทยออกผลผลิตและขณะเก็บสต็อกจะต้องไม่สามารถขออนุญาตให้มีการนำเข้า และจนกว่ากาแฟของเกษตรขายออกสู่ตลาดหมด จึงขออนุญาตนำเข้าได้
นายนัด กล่าวอีกว่า การบริหารจัดการกาแฟ จึงขอเรียนไปยังรัฐบาลว่าช่วงการเก็บเกี่ยวผลผลิตและระหว่างเก็บสต๊อกกว่าจะขายหมดจะต้องไม่มีการอนุญาตให้มีการนำเข้า เพราะการนำเข้าระหว่างกาแฟเกษตรกร ยังมีเหลืออยู่ในสต๊อกจะส่งผลต่อราคาจะต่ำลงมาก เพราะจะไม่มีรายใดที่จะซื้อ เพราะราคาจะสูง เพราะกาแฟต่างประเทศจะถูกกว่ามาก 15 – 20 บาท / กก.
นายนัด บอกว่า โดยจะต้องปรับและพัฒนาโครงสร้างอนุคณะกรรมการพืชกาแฟ กรมวิชาการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ใหม่ เพื่อให้สอดรับกับประโยชน์เกษตรกรกาแฟ โดยโครงสร้างอนุกรรมการพืชกาแฟพืช มีกลุ่มเกษตรกรเพียง 3 คนเท่านั้น ที่เหลือจะเป็นกลุ่มกาแฟจากกลุ่มผุ้ประกอบการแปรรูปและผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งคณะมีประมาณ 15 20 คน โดยรองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นประธานอนุคณะกรรมการกาแฟ
“ประธานอนุคณะกรรมการ ก็มีความเข้าใจเกษตรกรกาแฟ ดี แต่เสียงของเกษตรกรกาแฟมีเพียง 3 คน” คุณนัด บอก
นายนัด กล่าวว่า ตลาดกาแฟได้เริ่มขยายตัวเติบมาทุกปี และราคาก็จะตึงอยู่ในเกณฑ์ 100 บาท / กก.มา 2-3 ปี เพราะตลาดผู้บริโภคทุกระดับเพิ่มขึ้น ทั้งกาแฟน้ำ ร้อน เย็น บรรจุผลิตภัณฑ์ และกระป๋อง บางบริษัททำเงินหมุนเวียนหลักหมื่นล้านบาท
“ตลาดกาแฟทุกประเภทมั่นใจว่ามีเงินสะพัดในระบบเกินกว่า 100,000 ล้านบาท”.
